In de zorg zijn logs meer dan een hulpmiddel voor de IT-afdeling. Een patiënt heeft het recht om te zien wie zijn dossier heeft ingezien, en dat kan alleen als je elke toegang vastlegt. NEN 7510 regelt de informatiebeveiliging als geheel, NEN 7513 de logging van toegang tot patiëntgegevens. In deze gids lees je wat beide normen vragen en hoe je logging en monitoring inricht die een audit doorstaat.
Geen juridisch advies
Dit is een praktische uitleg. De normteksten van NEN, de wetgeving en je eigen beleid zijn leidend. Betrek je security officer en je functionaris gegevensbescherming.
Twee normen, twee soorten logging
| Norm | Waar gaat het over | Soort logging |
|---|---|---|
| NEN 7510 | Informatiebeveiliging in de zorg, gebaseerd op ISO 27001 en 27002 | Securitylogging: aanmeldingen, beheerhandelingen, afwijkend gedrag (maatregelen 8.15 tot en met 8.17) |
| NEN 7513 | Vastleggen van handelingen op elektronische patiëntgegevens | Toegangslogging: wie heeft welk dossier wanneer ingezien of gewijzigd |
Het Besluit elektronische gegevensverwerking door zorgaanbieders maakt NEN 7510 verplicht voor zorgaanbieders. Grote zorginstellingen vallen bovendien onder de Cyberbeveiligingswet, met een meldplicht binnen 24 uur; zie de Cyberbeveiligingswet uitgelegd.
Wat NEN 7513 vraagt
NEN 7513 gaat over de vraag die een patiënt kan stellen: wie heeft mijn gegevens bekeken? Daarom leg je bij elke toegang tot een zorginformatiesysteem met gezondheidsgegevens onder meer vast:
- Wie: de gebruiker en waar van toepassing namens wie of in welke rol.
- Wat: welke patiënt of welk dossier en welke handeling (inzien, wijzigen, verwijderen, afdrukken).
- Wanneer: datum en tijd, van een gesynchroniseerde klok.
- Waarvandaan: het systeem of de werkplek.
Deze logging komt uit het zorginformatiesysteem zelf, zoals het EPD. Een SIEM vervangt dat niet, maar kan er wel op letten: een medewerker die ineens honderden dossiers opent, of een dossier van een bekende Nederlander inziet zonder behandelrelatie.
Securitylogging volgens NEN 7510
- Aanmeldingen en mislukte aanmeldingen op werkplekken, EPD en cloudtoepassingen.
- Wijzigingen in accounts, rollen en rechten.
- Beheerhandelingen en configuratiewijzigingen.
- Meldingen van EDR, firewall en e-mailfilter.
- Toegang van leveranciers op afstand.
Net als bij ISO 27001 moet je laten zien dat je de logs ook gebruikt: detecties die draaien, meldingen die iemand oppakt en een vastgelegde afhandeling.
Bewaren en beschermen
Logs van toegang tot patiëntgegevens zijn zelf ook gevoelige gegevens. Bescherm ze tegen wijzigen, geef alleen toegang aan wie dat nodig heeft en log ook wie de logs bekijkt. Hoe lang je ze bewaart, leg je vast in je beleid op basis van NEN 7513, de wetgeving en je risicoanalyse. Dat is in de zorg meestal jaren in plaats van maanden. Zie bewaartermijnen voor logs.
Zo helpt LogPulse
LogPulse verzamelt securitylogs en toegangslogs op één plek, gehost bij Scaleway in Amsterdam. Detectieregels letten op verdachte aanmeldingen, rechtenwijzigingen en misbruik van bekende lekken. Met een eigen regel kun je ook toegangslogs uit je EPD bewaken, bijvoorbeeld op een ongewoon aantal geopende dossiers per medewerker. Rollen bepalen wie welke logs mag doorzoeken en elke handeling in LogPulse zelf komt in de audittrail.
Bewaartermijn en certificering
De standaard bewaartermijn is 7 dagen op Free, 60 op Pro en 90 op Business. Voor de jaren die de zorg vraagt kies je Enterprise met een bewaartermijn op maat, of stuur je een kopie naar je eigen opslag. LogPulse levert bewijs voor je NEN 7510-verantwoording, maar is zelf niet NEN 7510-gecertificeerd.